Terugblik - Spoorlijn Prien am Chiemsee – Aschau (Chiemgau) 1982 – 1997
Chiemgau-Bahn - Over krakende wagens die lang meegaan...
Inhoudsopgave
Het heeft weinig gescheeld of de Nebenbahn Prien – Aschau had het loodje gelegd. De Duitse spoorwegen (DB) wilden wel van de lijn af, want de rentabiliteit was ver te zoeken. Ook die enkele goederenwagen naar Aschau zette geen zoden aan de dijk. Maar, zoals het Duitse spreekwoord luidt: “Totgesagte leben länger!” (vrij vertaald: krakende wagens gaan lang mee!)
Tekst Oege Kleijne
In de jaren tachtig (maar ook al voor die tijd) liet de DB zich geregeld ontvallen van de lijn af te willen. Vooral het spoorwegviaduct over de provinciale weg (Bundesstrasse) van Prien am Chiemsee naar Bernau moest nodig onderhouden of vervangen worden en de Duitse spoorwegen (DB) zagen hierin een aanleiding nu zeer nadrukkelijk met sluitingsplannen te komen.
Tweede kans
Werden die uitlatingen van de DB vroeger niet echt even serieus genomen, ditmaal schrokken de autoriteiten wakker. Niet lang daarna kwamen er acties van de VVV’s en de gemeenten. Veel toeristen kwamen (en komen!) namelijk per trein. Uiteindelijk kreeg de lijn een tweede kans. De Chiemgau-Bahn werd met de zomerdienstregeling van 1987 een van de eerste proefprojecten van Duitsland. Met een proef (zie onder) wilden de spoorwegen en de overheden nagaan in hoeverre het mogelijk was met beperkte investeringen de service aan de reizigers te verbeteren. De centrale vraag: levert dit ook echt meer reizigers (inkomsten) op?
Subsidie
Na goedkeuring gingen de spoorwegen snel aan de slag met de bovengenoemde proef. Met subsidie van de vrijstaat Bayern werden de railbussen in vrolijke kleuren gespoten, voorzien van het Chiemgau-Bahn-logo en van betere stoelen. Een strakke uurdienst met vaste patroontijden (Taktfahrplan) en beter aansluitingen op de treinen naar Salzburg en München rondden de gehele operatie af. De conducteur werd afgeschaft, waardoor de vaste kosten konden worden verlaagd. Steekproefsgewijze controles door speciale ploegen namen de taak van de Schaffner over.
Tekst gaat verder onder de foto’s.
Bergopwaarts
Sindsdien ging het bergopwaarts met de lijn. Het aantal reizigers nam toe (cijfers ontbreken – machinisten spraken al na drie jaar van een verdubbeling) en het gevaar was voorlopig geweken, want ook de spoorbrug over de weg Prien – Bernau werd gedeeltelijk vernieuwd.
De railbussen in de vrolijke Chiemgau-Bahn-uitmonstering rijden niet meer op deze lijn. Overigens behoorde de Chiemgau-Bahn tot een van de allerlaatste lijnen waar dit legendarische materieeltype dienst heeft gedaan in West-Duitsland.
Inmiddels pendelt een dieseltreinstel type VT 628 heen en weer tussen Prien en Aschau en behoren de railbussen allang tot het verleden.
Tekst gaat verder onder de foto’s.
Fotopunten
De lijn loopt al na enkele kilometers door bebost gebied. Los van de genoemde brug over de weg Prien – Bernau, bevindt zich een aardig fotopunt bij de Spartaanse halte Urschalling. Verder op de lijn – we zijn dan al bijna bij Aschau – is een mooie ‘plaat’ mogelijk in combinatie met het kasteel Hohenaschau dat tegen het Alpenmassief aanligt.
Treinrit – soms gratis
Wie deze spoorlijn grondig wil verkennen, begint met een treinrit over de lijn. Vaak is het mogelijk mee te kijken met de machinist en aantekeningen te maken van mogelijke fotopunten. Daardoor is een grondige voorbereiding mogelijk. En door mee te rijden dragen we natuurlijk graag ons steentje bij aan het behoud van deze lijn. Overigens: in enkele plaatsen aan deze lijn krijgen vakantiegangers zogeheten ‘gastenkaarten’ (Gästekarte) waarmee gratis op de lijn kan worden gereisd. Informatie is meestal bij de verhuurders van vakantiehuizen of appartementen, de hotels of bij de plaatselijke toeristeninformatie te verkrijgen. Nog een tip voor deze treinreis: bij alle tussen Prien en Aschau gelegen haltes wordt slechts op verzoek gestopt. Tijdig de conducteur of de machinist hiervan op de hoogte brengen of op de ‘Haltewunschtaste’ drukken is aan te bevelen.
Na al die voorbereidingen kan er vervolgens naar hartenlust op los worden gefotografeerd. Wandelend of fietsend (te huur in Prien)! En de fiets kan mee in de trein. De informatie hierover is gebaseerd op websites die in 2025 zijn bezocht.
Nebenbahn Prien am Chiemsee - Aschau (Chiemgau) in het kort
Type spoorlijn: Nebenbahn/lokaalspoorweg
Benaming: Chiemgau-Bahn
Lengte van de spoorlijn: ca. 10 km
In dienst: 1878
Exploitatie: DB Regio
Maximumsnelheid: 60 km/h
Goederenverkeer: nee.
Stations/halten: Prien am Chiemsee, *Urschalling, *Vachendorf, *Umratshausen dorf, Aschau (Chiemgau).
*=halte op verzoek.
Spoorse vakantietip: de Chiemseebahn
Foto: Heinz Fuchs. Zie fotoverantwoording.
Een korte rit per smalspoortrein/-tram op een van de weinige smalspoorlijntjes in Beieren, soms met stoomtractie. Dat is in de zomer mogelijk van Prien naar en van de haven in het enkele kilometers verder gelegen Stock aan de Chiemsee. Let op: soms rijdt er een rode locomotief die verdacht veel op een stoommachine lijkt, maar bij nadere bestudering door een dieselmotor blijkt te worden aangedreven. De rit laat zich uitstekend combineren met een bezoek aan een van de kastelen in de Chiemsee, met voorafgaande boottocht.
– Meer informatie over de achtergronden en de geschiedenis van deze lijn op Wikipedia met vele interessante links naar andere websites.
– Commerciële informatie over de boottochten, de ritten over het spoor naar en van de haven, maar ook met de geschiedenis en andere interessante informatie, zoals prijzen, dienstregeling en combinatietickets staan op de website van Chiemsee-Schifffahrt.
Verantwoording over de hierboven afgebeelde foto: afkomstig van Wikipedia. Informatie over de licentie van deze foto.
Geraadpleegde bronnen en websites
– Boek: Die Nebenbahnen der BD München, door Wolfram Alteneder, Clemens Schüssler. Uitgave: Verlag C. Kersting, Bonn 1987
– Chiemgau-Bahn op Wikipedia
– Eisenbahnarchiv