Duitsland kent veel doorgaans lokaal actieve liefhebbers van het spoor. Dat resulteert in een enorme vloed aan bijzondere websites. Vaak over de geschiedenis van een enkele lijn, vaker over een bepaald gebied en soms over geheel Duitsland. Hieronder een overzicht van praktische websites als oriëntatie- of vertrekpunten en van websitepresentaties die de geschiedenis van het spoor behandelen of restanten van spoorlijnen tonen. 

Tekst: Oege Kleijne

De keuze is puur subjectief, maar beslist waardevol voor wie zich in de geschiedenis van het Duitse spoor wil verdiepen. Helaas hebben we een deel van de zeer informatieve websites niet kunnen opnemen, omdat deze als ‘niet beveiligd’ werden aangemerkt of soms zelfs door een ingreep door het beveiligingsprogramma niet konden worden beoordeeld.

Praktische websites

– Bahn.de
De handige website van de Deutsche Bahn, vergelijkbaar met NS.nl, waarop ook privémaatschappijen en hun dienstregelingen staan, met tarieven, speciale aanbiedingen en natuurlijk de mogelijkheid het Deutschlandticket te bestellen. Overigens: Bahn.de geeft ook goede informatie over reizen/dienstregelingen buiten Duitsland (West-Europa; uitgezonderd Spanje en Portugal).

– Wat betekenen die seinen precies? – Handige website speciaal voor treindienstleiders in Duitsland, maar ook voor railliefhebbers die meer willen weten over seinen, borden en hun betekenis. 

Wikipedia – startpunten bij het zoeken naar informatie over spoorwegen
De wereldwijde internet-encyclopedie biedt ook veel informatie over spoorlijnen en hun geschiedenis. Mooie startpunten zijn:

* Geschichte der Eisenbahn in Deutschland (geschiedenis van het spoor in Duitsland) – Dit is het centrale overzichtsartikel over de ontwikkeling van de Duitse spoorwegen, van 1835 tot nu.

*  Overzicht van alle spoorlijnen met Wikipedia‑artikelen in Duitsland. Dit is een automatisch gegenereerde lijst van alle spoorlijnen waar Wikipedia een artikel over heeft.

* Schienenverkehrsgeschichte (Deutschland) – Een overzicht van de meest uiteenlopende onderwerpen rond het spoor in Duitsland. Van de Jodentransporten in de Tweede Wereldoorlog tot de geschiedenis van de Berlijnse metro.

– Railfan Atlas. Op zoek naar fotopunten? Raadpleeg dan de Railfan Atlas. Een handige Engelstalige website waarop fotopunten zijn te vinden door in te zoomen. Tik in het Engels het land in dat gezocht wordt. “Germany” voor “Duitsland”.

Websites over geschiedenis Duitse spoorwegen

– Eisenbahn Romantik (televisieuitzendingen terugkijken)
Een bij Duitse spoorwegliefhebbers zeer bekende televisieserie, waarin steeds andere railonderwerpen de revue passeerden met een zwaar accent op (de geschiedenis van) het railverkeer in Duitstalige landen. De uitzendingen werden ruwweg tussen begin jaren negentig en tot 2025 uitgezonden via de regionale omroepen. Een overzicht van de onderwerpen in deze programma’s staat op Wikipedia. De uitzendingen kunnen worden bekeken op YouTube of via de Mediatheek van de Duitse omroepen.

– Eisenbahnstiftung – Bildarchiv (fotoarchief)
Grootschalig historisch fotoarchief van de Duitse spoorwegen, met veel materiaal over Nebenbahnen, locomotieven en infrastructuur.

– Bundesbahnzeit.de
Fotodocumentatie van de Bundesbahnperiode (ongeveer 1968–1990), met thematische galerijen en veel aandacht voor regionale lijnen en sfeerbeelden.

– Bahnstatistik.de
Historische statistieken, lijsten van lijnopeningen en -sluitingen, lijnnummers en technische gegevens over het Duitse spoorwegnet.

– Drehscheibe Online – Historisches Forum
Grootste Duitstalige forum voor spoorweghistorie. Dagelijks nieuwe bijdragen met foto’s, archiefstukken, vragen en discussies over historische thema’s.

– Eisenbahnarchiv.de – Vergessene Nebenbahnen
Fotoreportages, historische ritten en archiefmateriaal over vooral verdwenen Nebenbahnen en regionale lijnen, met focus op beeldmateriaal.

Websites over de regionale geschiedenis van de spoorwegen/spoorzoeken

– Nebenbahnnostalgie fraai geportretteerd
Een website met fraaie vormgeving en pregnante teksten vormt deze internetpresentatie van Gunther Höbel. Hij verhaalt over de kleine lijntjes in de driehoek tussen Mainz, Worms en Alzey, hun betekenis en hun sfeer. Over lijntjes en treintjes, waarvan de geluiden (vaak) al lang geleden verstomd zijn.

– Vergessene Bahnen – Op zoek naar restanten van opgebroken of deels aanwezige, buiten dienst gestelde spoorlijnen in de deelstaten Thüringen, Baden-Württemberg, Niedersachsen, Hessen, Thüringen en Bayern.  Let op: Verkenningen van lijnen kunnen een verouderde en niet meer bestaande situatie weergeven.

– Bahntrassenradeln – Veel railliefhebbers vinden het interessant om opgebroken lijnen per fiets te verkennen. Deze website geeft niet alleen informatie over welke lijnen zijn omgebouwd tot fietspaden, ook informatie over wat er aan restanten te vinden is. Let op: Verkenningen van lijnen kunnen een verouderde en niet meer bestaande situatie weergeven.