Bovenbanner Railromantiek België

Vakantietips - de mooiste Belgische spoorlijnen

Tekst: Roelof Hamoen

Voor wie van mooie treinritten houdt over trajecten met prachtige uitzichten, over viaducten en door tunnels, presenteren we hier een aantal spoorlijnen in België. Ze bevinden zich in en rond de Ardennen en we illustreren ze met vooral historische foto’s. Hopelijk dienen ze als inspiratie voor het maken van hedendaagse foto’s.
We sluiten aan bij de Belgische gewoonte om lijnen met nummers aan te duiden. Helaas ontstaat er nogal eens verwarring doordat de nummering in het verleden soms is gewijzigd. Wie informatie wil checken kan terecht op de betrouwbare sites van 
Paul Kevers en Railations.

Lijn 24: (Tongeren –) Glons – Visé – Montzen –
Botzelaer grens (– Aachen West)

Deze foto toont het uitzicht over het Geuldal met goederentrein en motorrijtuig op 23 september 2000. Foto: Roelof Hamoen.
Een toren bij het Drielandenpunt op de Vaalserberg biedt dit uitzicht op goederenlijn 24. Soms is er ook een reizigerstrein te zien, zoals op 23 september 2000. Die dag waren er speciale ritten met motorwagens tussen Hombourg en de Duitse grens. Rechtsonder takte ooit de lijn naar Plombières af. Foto: Roelof Hamoen.

Elektrische dubbelsporige goederenlijn zonder regelmatig reizigersverkeer. Een belangrijke schakel tussen de haven van Antwerpen en Duitsland. Het kan daarom druk zijn met goederentreinen.
Hét fotopunt van lijn 24 is zonder twijfel het ongeveer 1,1 km lange viaduct van Moresnet over het Geuldal, zo’n 8 km ten zuidwesten van Vaals. De Duitsers hebben het in de Eerste Wereldoorlog gebouwd om het militaire vervoer te versnellen. In 2003 is het viaduct vernieuwd.
Zeer aan te bevelen zijn ook de vernieuwde bruggen over de Maas bij Visé, niet ver van Eijsden, en het betonnen viaduct bij Remersdaal over de Gulp.
Ten westen van het afgeslankte rangeerterrein van Montzen bevindt zich een van de tunnels. Voor liefhebbers van verdwenen spoorlijnen valt in deze regio nog steeds veel te beleven. Fietspaden op oude spoortracés maken het zoekwerk eenvoudiger.

Spoorlijn 24 – meer informatie op Wikipedia

Deze foto toont het beroemde viaduct in Moresnet met de Duitse diesellocomotief 241 805 met een staaltrein op 23 maart 2003. Foto: Roelof Hamoen.
De vernieuwing van het viaduct in Moresnet is gaande op 23 maart 2003. Aan de oostzijde liggen de bruggen uit de Eerste Wereldoorlog er nog steeds. De 241 805 heeft een staaltrein naar Aachen West aan de haak. Tegenwoordig hangt er bovenleiding op de brug. Foto: Roelof Hamoen.
Deze foto toont stoomlocomotief 26.101 van de NMBS met een historische reizigerstrein op het viaduct van St.-Martens-Voeren op 8 november 1998. Foto: Oege Kleijne.
Ook tussen Visé en de grens tussen België en Duitsland bevinden zich in lijn 24 fraaie viaducten, zoals hier te St.-Martens-Voeren. Op het viaduct rijdt stoomlocomotief 26.101 (vrijwel identiek aan de oorlogslocomotief type 52 van de Duitse spoorwegen) tijdens de speciale stoomritten op 8 november 1998. Foto: Oege Kleijne.

Lijn 37: Liège/Luik Guillemins – Verviers – Welkenraedt – Hergenrath grens (-Aachen)

Deze foto toont spoorlijn 37 met een trein uit Eupen met NMBS-locomotief 2717 passeert het viaduct bij Ensival op 4 januari 1989. Foto: Roelof Hamoen.
Spoorlijn 37 kruist de rivier Vesdre op veel plaatsen, zoals met dit viaduct bij Ensival. Een trein uit Eupen passeert er op 4 januari 1989. Foto: Roelof Hamoen.

Dubbelsporige elektrische hoofdlijn langs de Vesdre (Vlaams: Vesder) met een groot aantal viaducten en tunnels. Het viaduct in Dolhain telt twintig bogen en is 200 meter lang. De Hammerbrücke bij Hergenrath is geheel vernieuwd in 1997-1999.

Spoorlijn 37 – meer informatie op Wikipedia

Deze foto toont de tunnelingang is deze ten oosten van het station Pepinster (21 maart 2025). Het jaartal '1841' maakt duidelijk hoe oud deze verbinding tussen België en Duitsland is. Foto: Roelof Hamoen.
Een makkelijk bereikbare tunnelingang is deze ten oosten van het station Pepinster (21 maart 2025) op lijn 37. Het jaartal '1841' maakt duidelijk hoe oud deze verbinding tussen België en Duitsland is. Foto: Roelof Hamoen.

Lijn 42: (Luik/Liège Guillemins -) Rivage – Aywaille – Coo – Trois-Ponts – Vielsalm – Gouvy (verder via Troisvièrges naar Luxemburg Stad)

Deze foto toont het koppelen van diesellocomotieven 5504+5505 aan de uit onder meer Nederlands ICR-rijtuigen bestaande trein, die uit Haarlem afkomstig was te Luik/Liège Guillemins en naar Luxemburg rijdt op 28 juli 1990. Foto: Roelof Hamoen.
Zo begon vroeger een mooie treinreis in het oude station van Luik/Liège Guillemins in de richting van Luxemburg Stad op 28 juli 1990. Een rangeerder koppelde de beide diesellocomotieven 5504+5505 aan de uit onder meer Nederlands ICR-rijtuigen bestaande trein, die uit Haarlem afkomstig was. Een echte historische foto, want Luik is onherkenbaar verbouwd, locomotieven van dit type rijden niet meer in België in de gewone reizigersdienst en dat geldt ook voor de Nederlandse rijtuigen. Gelukkig kan deze reis nog steeds gemaakt worden, maar dan met hedendaags materieel. Foto: Roelof Hamoen.
Deze foto toont de Luxemburgse variant van de Belgische reeks 55 te zien op het viaduct van Roanne-Coo: dieselloc 1816 met een IR-trein, bestaande uit Belgische K-rijtuigen, op 13 juli 1985. Foto: Roelof Hamoen.
In de tijd voor de elektrificatie was ook de Luxemburgse variant van de Belgische reeks 55 te zien op het viaduct van Roanne-Coo (lijn 42): diesellocomotief 1816 van de CFL met een IR-trein, bestaande uit Belgische K-rijtuigen, op 13 juli 1985. Foto: Roelof Hamoen.
Deze foto toont de sporensituatie te Trois-Ponts met vertrekkende trein naar Gouvy met diesellocomotief 5508 op 3 oktober 1998. Foto: Oege Kleijne.
Een overzicht over de sporen van Trois-Ponts, ooit een belangrijk splitsingsstation, omdat daar een lijn naar Malmédy (en Spa) aftakte. Op de foto diesellocomotief 5508 met een reizigerstrein in de richting van Gouvy op 3 oktober 1998. De werkzaamheden op de voorgrond houden verband met de elektrificatie en modernisering van de lijn. Foto: Oege Kleijne.

Lijn 42 is tegenwoordig een geëlektrificeerde spoorlijn met nu nog maar zeer weinig goederenvervoer. Het gedeelte van Rivage tot Vielsalm is enkelsporig. De spoorviaducten over de Amblève zijn de meest markante fotopunten. De grootste viaducten: Remouchamps, Cheneux, La Gleize (met vijftien bogen de langste) en Roanne-Coo. Helaas kan de begroeiing, zeker in de zomer, roet in het eten gooien. Soms is dit te ondervangen met een wandeltocht naar een hoog standpunt. De lijn kent ook een aantal tunnels.

Spoorlijn 42 – meer informatie op Wikipedia

Deze foto toont diesellocomotief 5510 van de NMBS op een bescheiden viaduct aan de oostzijde van het station Aywaille op 8 mei 2000. Foto: Roelof Hamoen.
Een bescheiden viaduct is te vinden aan de oostzijde van het station Aywaille. Op 8 mei 2000 was dit fotopunt eenvoudig te bereiken via een paadje vanaf de Rue Nicolas Lambercy, die onder het viaduct doorloopt. De 5510 vertrekt hier met een IR-trein onder de nieuwe bovenleiding, die tot Trois-Ponts nog niet in dienst is. Tegenwoordig moeten we het hier doen met Desiro-treinstellen van de NMBS. Foto: Roelof Hamoen.
Deze foto toont een internationale trein van Basel naar Maastricht getrokken door NMBS-locomotief 5523 in de boog bij op lijn 42 op 7 september 1991. Foto: Roelof Hamoen.
Ooit was lijn 42 de route voor een internationale trein van Basel naar Maastricht. Op 7 september 1991 komt deze trein 496 door een boog bij Stoumont met slechts drie rijtuigen: Luxemburgs, Zwitsers en Belgisch. Foto: Roelof Hamoen.

Lijn 125: Namen/Namur – Andenne – Huy – Flémalle-Haute – Luik/Liège Guillemins

Deze foto toont een rangeerlocomotief met lege dolimewagens uit Veendam bij de tunnelingang van de kalksteengroeve Hermalle op 6 mei 2003. Foto: Roelof Hamoen.
Bij de rit van het emplacement Hermalle-sous-Huy naar de kalksteengroeve passeren treinen (én vrachtauto's!) dit tunneltje. Het is vanaf een parkeerplaats te fotograferen bij La Mallieue 95 in Saint-Georges-sur-Meuse. Op 6 mei 2003 is een Cockerill-rangeerloc onderweg met lege dolimewagens uit Veendam. Foto: Roelof Hamoen.

Dubbelsporige elektrische lijn die op langere stukken langs de Maas loopt. Imposante rotspartijen zorgen voor een fraaie achtergrond, bijvoorbeeld bij Marche-les-Dames. Het goederenvervoer is de laatste jaren sterk verminderd. Interessant zijn nog steeds de kalktreinen van Hermalle naar Tata Steel in IJmuiden en Nedmag in Veendam.

Spoorlijn 125 – meer informatie op Wikipedia

Deze toont diesellocomotief 5303 als losse locomotief langs de Maas bij het station Sclaigneaux op 7 mei 2003. Foto: Roelof Hamoen.
De brug bij het station Sclaigneaux biedt een mooi zicht op de spoorlijn (met losse locomotief 5303) en de Maas, zoals op 7 mei 2003. Vanaf de overzijde kunnen de treinen met de rivier en rotsen worden vastgelegd. Vooral in de herfst levert dat kleurrijke foto's op. Foto: Roelof Hamoen.

Lijn 162: Namen/Namur – Ciney – Marloie – Libramont – Aarlen/Arlon – Sterpenich grens (–Luxemburg)

Deze foto toont een IC naar Brussel in het landschap tussen Léglise en Lavaux op 11 april 2025. Foto: Roelof Hamoen.
Een IC naar Brussel op lijn 162 in het landschap tussen Léglise en Lavaux op 11 april 2025. Hier is het goed wandelen of fietsen. Foto: Roelof Hamoen.

Elektrische, gemoderniseerde, dubbelsporige lijn met een bescheiden goederenvervoer. Er komen flinke hellingen voor, maar weinig viaducten en tunnels. Het bosrijke glooiende landschap geeft deze ‘Luxemburglijn’ een eigen sfeer.

Spoorlijn 162 – meer informatie op Wikipedia

Deze foto toont een gummineus treinstel op lijn 162 in Forrières bij Jemelle op 31 augustus 2019. Foto: Roelof Hamoen.
Een typisch beeld van lijn 162 in Forrières bij Jemelle op 31 augustus 2019. Een verkeersbrug biedt mogelijkheden voor foto's in beide richtingen. Foto: Roelof Hamoen.